De drie geboden van co-creatie

Door Brahma Ramsodit, copywriter/conceptor

We krijgen vaak de vraag om aan co-creatie te doen. Voorafgaand aan bijvoorbeeld de keuze voor een nieuwe naam of bij de opening van een gebouw. Het begrip ‘co-creatie’ blijkt een rekbaar begrip. Eigenlijk is alles wel als co-creatie te bestempelen. Niet alleen de samenwerking met de klant of zelfs andere bureaus, maar ook de samenwerking met leveranciers en de samenwerking tussen collega’s onderling… Da’s ook co-creatie toch?

Je merkt het al: ‘samenwerking’ lijkt het toverwoord. Ook in definities zie je het terug. Encyclo.nl zet co-creatie neer als ‘een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces en het resultaat van dit proces, zoals een plan, advies of product’. Frankwatching heeft het over ‘de productieve samenwerking tussen organisatie en eindgebruiker’.

We zijn het er natuurlijk allemaal over eens dat het ‘iets’ moet opleveren. Die stip aan de horizon bepaalt dan ook de koers. ‘Een goed begin is het halve werk’ gaat ook hier op. Als niet duidelijk is wát we samen moeten opleveren kunnen we eeuwig ronddobberen op een zee van ideeën, maar zetten we nooit voet aan vaste grond.

Als copywriter/conceptdenker bij Artica ga ik vaak mee in zee. Als inhoudelijk begeleider ín een co-creatietraject, maar ook met het oog op de kansen voor een succesvolle creatieve vertaling van de inhoud. Afhankelijk van die stip aan de horizon, kent elk traject ook weer zijn eigen route. Maar welke route we als Artica ook uitstippelen, er zijn áltijd een aantal basisprincipes die we aanhouden. Ik noem ze ‘de drie geboden van co-creatie’.

I. Samen uit, samen thuis

Als het aan mij ligt stappen we samen in een trein en maken we dan meters. Misschien wel kilometers. En daarna stappen we ook weer samen uit. Het werkt in onze ervaring goed om met één vast kernteam van bureau- en één vast team van klantzijde aan de slag te gaan. Met elkaar maak je de commitment om de case te lijf te gaan. Ieder met z’n eigen expertise en insights. Bij Artica zijn in het kernteam vaak concept, ontwerp, copy, strategie en projectmanagement van de partij. Vanuit klantzijde kan het bijvoorbeeld gaan om productkennis, woordvoering, sales, marketing of beleid.

Het is niet de bedoeling dat er gedurende het traject andere kernteamleden aansluiten. Of dat iemand eerder afhaakt. Juist omdat je in een co-creatietraject in het begin kaders met elkaar ontwikkelt die je aan het eind van het traject sámen ook weer als groep toepast. Be there or be square. All. The. Way.

II. Time is money: no money no time!

Deze lijkt wat afgezaagd, maar snijdt wel degelijk hout. Co-creatietrajecten zijn processen. En processen vragen tijd. Van iedereen! Wanneer tijd in mindere mate voorhanden is, kun je processen bijvoorbeeld minder democratisch maken. Er is dan simpelweg niet de luxe om íedereen mee te laten kiezen. Een andere manier om tijd te winnen is door ervoor te zorgen dat eerder genoemde kernteamleden voldoende mandaat hebben om beslissingen te nemen. Dus dat na afloop van een co-creatietraject niet nog weer goedkeuring van een commissie nodig is. Laat die commissieleden dan liever al tijdens het traject aansluiten!

Natuurlijk, processen zijn flexibel. En een traject mee laten buigen met een situatie kan áltijd. Maar het blijven processen. En daarbij is tijd je ‘brandstof’. Zonder tijd geen meters. En brandstof kost nu eenmaal geld: er moeten financiële middelen zijn om een co-creatietraject op te zetten, uit te werken, te begeleiden én te doorlopen.

III. Ego is een no-go

Je mannetje of vrouwtje staan is – eigenlijk in elke setting – heel belangrijk. Als je geen gehoor geeft aan jouw gedachten valt het idee van co-creatie behoorlijk in het water. Maar besef je goed dat wat je deelt gemeengoed wordt. Het is niet ‘van jou’. Het is klei waarmee een ander weer verder kan spelen. Mijn collega Hilbert (art director) zegt weleens: ‘bij een goed idee weet je niet meer wie het bedacht heeft’. En zo is het maar net! Zonder gelijkwaardigheid komt een goed eindresultaat niet van de grond. Blijft het maar ‘wel oké’. Terwijl je met co-creatie juist de kans hebt om tot excellente en doordachte resultaten te komen.

De ‘kunst’ is dus om je ego onder controle te hebben. Wat je inbrengt kan afgeschoten worden. Maar weet dat het niet jíj bent die dan een kogel vangt. En weet ook dat het niet je taak is om punten te scoren om als ‘beste jongetje/meisje van de klas’ uit de bus te komen. De wedstrijd win je samen of win je niet.

Uiteindelijk maakt het niet uit welke definitie je geeft aan co-creatie. Als je met elkaar maar weet wat je wenst te bereiken. En ik hoop dat je vooraf even checkt hoe jouw co-creatie ambities scoren op deze ‘drie geboden van co-creatie’. Misschien zijn er nog wel tien meer te bedenken! Eigenlijk ben ik wel benieuwd wat er in jouw gedachten opkwam toen je deze blog over co-creatie spotte. Gooi het in de groep!

 

P.S. Benieuwd naar het resultaat van co-creatie bij Artica? Voor Alliander hebben we een aantal mooie resultaten mogen neerzetten. In co-creatie met kernteams én samen met goede partners. Lees erover:

Case: Energy Experience 
‚Äč• Blog: Samenwerking voor Alliander

Of bekijk zelf het resultaat: