Hollandse wildebrassen in een georganiseerde chaos

Door Henk Velthuis en Hans Snoeijink

Met 28 ondernemers en een strak gepland schema vertrokken we twee weken geleden op ondernemersreis naar Japan. Deze inspirerende trip, georganiseerd door Rabobank Twente Oost, was tot in de puntjes verzorgd. Bijna op zijn Japans. We hoopten ‘rijker’ terug te komen… en dat is gelukt! De reis heeft ons drieledig wat opgebracht; de Japanse cultuur ontdekken, nieuwe kennis door interessante lezingen én uiteenlopende mensen leren kennen. Reis nog even met ons mee naar het land van discipline, structuur en respect.

Japan is in veel opzichten een inspiratiebron. Op het gebied van technologie liggen ze ver voor, maar ook in retail ligt het niveau ontzettend hoog. Winkelmedewerkers nemen de tijd voor klanten en weten écht waar ze over praten. Dat goede service veel geld kost, neemt een Japanner voor lief. Omdat wij ook veel klanten in de retail-industrie hebben, vinden we dit soort aspecten heel interessant. Daarnaast heeft onze klant Grolsch natuurlijk een Japanse eigenaar. We konden nu in Japan ervaren hoe Asahi zich presenteert in zowel retail als horeca.

Zo voorbij

In zeven dagen hebben we ontzettend veel gezien, gedaan en geproefd. Van sightseeing in Tokyo tot seminars over architectuur en van sushi eten op je blote voeten tot een hogesnelheidstrein (van 300 kilometer per uur)! Een van de hoogtepunten was het Digital Art Museum. Dit museum bestaat nog maar een paar maanden en richt zich volledig op digitale kunst. Super gaaf en een echte inspiratiebron voor onze beursstands! Maar ook de lezing van Adidas was interessant voor ons. Dit merk heeft in zes grote steden - waaronder Tokyo - een apart marketing team opgezet. Waar andere sportmerken zich focussen op beroemde sportsterren, richt Adidas zich op haar eigen specifieke doelgroep. Want in Japan heeft een campagne met Messi of Ronaldo geen zin. Tijdens deze presentatie werd het belang van de focus op (potentiële) kopers bevestigd. Zet ons weer op scherp!

Een georganiseerde chaos

Maar wat ons het meest is bijgebleven, is de Japanse cultuur. Een georganiseerde chaos! In een wereldstad als Tokyo met miljoenen inwoners loopt niemand elkaar voor de voeten. Zelfs niet op het drukste kruispunt van de wereld, waar gemiddeld steeds 1200 mensen oversteken. Japanners zijn ontzettend gestructureerd en gedisciplineerd. Dat wordt ze al van jongs af aan bijgebracht. Zo zorgen kinderen zelf voor hun eten en maken ze zelf de school (inclusief wc’s!) schoon. Die gedisciplineerde levensstijl zie je overal terug. Of neem het openbaar vervoer; daar is met lijnen op de grond aangegeven waar mensen een wachtrij moeten vormen. En vertraging met de trein? Die is in Japan gemiddeld 18 seconden. Kan de NS nog wat van leren!

Eigenbelang vs. het collectief

Ook respect is een hele belangrijke waarde in Japan. Als Nederlandse wildebrassen kunnen we daar nog een voorbeeld aan nemen. Niemand veroordeelt elkaar, niemand kruipt voor en iedereen laat elkaar uitpraten. Het verkeer is zo goed georganiseerd dat je daar op straat gewoon Mario Kart kunt spelen. En dat moest Henk natuurlijk even ervaren (ja echt… verkleed en al). Maar ook een visitekaartje wordt bijvoorbeeld met twee handen aangereikt. In Nederland draait het vaak om eigenbelang, terwijl een Japanner altijd vanuit het collectief denkt. Ook al sta je in een bomvolle metro; je hoort geen Japanner klagen. Sterker nog… je hoort daar überhaupt geen Japanner. Want in de metro ben je stil. Het is echt een cultuur waarin ‘niemand tot last zijn’ centraal staat.

Belemmering in creativiteit

Al zit daar natuurlijk ook een keerzijde aan, met name op zakelijk vlak. Ben je het niet eens met iemand? Dan moet je dit langzaam en voorzichtig brengen. Bovendien betekent een cultuur van niemand tot last zijn ook dat uitbundigheid niet gewaardeerd wordt. In een overleg kun je dus nooit al je ideeën op tafel gooien. Daarbij komt dat falen voor Japanners geen optie is. Gezichtsverlies lijden is verschrikkelijk. Een eigen bedrijf beginnen wordt weinig gedaan, want ‘wat als het niks wordt’? Die ingetogenheid en angst om fouten te maken, belemmert in creativiteit. Out of the box denken wordt heel moeilijk en iets nieuws proberen is een te groot risico.

Artica in Japan?

Het is duidelijk; het was een week vol indrukken. Mooi om dit samen met een gevarieerde groep te doen. Dat levert hele andere gesprekken op dan wanneer je hier een dag bij elkaar gaat zitten. Dat Japan een wereld op zich is wisten we, maar het was nog beter om het zelf te ervaren. Eén ding is zeker; wij blijven voorlopig nog even hier. Dat gedisciplineerde is niet wat voor ons. En wij weten zeker; met Artica zouden we daar binnen een half jaar failliet zijn!